Hoàn thiện hành lang pháp lý để doanh nghiệp phát triển: Cần một sân chơi minh bạch và bình đẳng

 Nguyễn Trung Hậu- Chủ tịch, kiểm Tổng giám đốc HANHUD

Trải qua 33 năm hành nghề và phát triển trên thị trường bất động sản, cộng đồng doanh nghiệp luôn thấu hiểu tầm quan trọng sống còn của hành lang pháp lý. Dưới góc nhìn của người trong cuộc, khi hệ thống chính sách được sửa đổi để xóa bỏ các “vùng xám”, bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng và chỉ rõ các điều khoản cụ thể cần tháo gỡ trong hệ thống luật pháp hiện hành, đó sẽ là động lực trọng tâm để những đơn vị theo đuổi triết lý “làm thật, ăn thật” vươn lên phát triển bền vững.

Xóa bỏ “vùng xám” pháp lý để thiết lập sân chơi bình đẳng

Nhìn lại chặng đường ba thập kỷ gắn bó với ngành xây dựng và kinh doanh bất động sản, thị trường chưa bao giờ đối mặt với nhiều biến số đan xen như giai đoạn hiện nay. Bước sang năm 2026, thị trường Hà Nội và cả nước đang chứng kiến sự thanh lọc mạnh mẽ, nơi những mô hình tăng trưởng dựa vào sự lỏng lẻo của cơ chế hay những lợi thế không chính thống không còn chỗ đứng.

Trong kinh doanh, sự công bằng là nền tảng tối thượng. Một thị trường lành mạnh không thể dung dưỡng những hiện tượng tranh thủ cơ chế hay tìm kiếm lợi ích ngắn hạn bằng cách lách luật. Việc sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật phải đặt mục tiêu siết chặt kỷ cương, bịt kín các khoảng trống pháp lý lên hàng đầu. Khi các rào cản thủ tục, sự chồng chéo văn bản và những điểm nghẽn về định giá đất, bồi thường giải phóng mặt bằng được tháo gỡ triệt để, tất cả các chủ đầu tư sẽ được đưa về cùng một vạch xuất phát. Ở đó, không có chỗ cho những đặc quyền hay sai phạm tạo lợi thế cạnh tranh không lành mạnh; chỉ có năng lực thực thi, tiềm lực tài chính và uy tín sản phẩm mới quyết định thành bại.

Các điều khoản và đạo luật trọng tâm cần hoàn thiện để khơi thông nguồn lực

Để kiến tạo một môi trường cạnh tranh lành mạnh, nơi các doanh nghiệp chân chính yên tâm cống hiến, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị các cơ quan quản lý tiếp tục rà soát, điều chỉnh cụ thể các điều khoản cốt lõi trong hệ thống pháp luật hiện hành:

• Luật Đất đai 2024 – Hoàn thiện cơ chế tài chính và phương thức giao đất:

  • Điều 158, 159 & 160 (Về phương pháp định giá đất và bảng giá đất): Cần tiếp tục hướng dẫn cụ thể và linh hoạt hơn trong việc áp dụng các phương pháp định giá đất (đặc biệt là phương pháp thặng dư và phương pháp hệ số điều chỉnh giá đất) để phản ánh sát với giá thị trường, khắc phục triệt để độ trễ và tâm lý e ngại, đùn đẩy trách nhiệm trong phê duyệt giá đất tại các địa phương.

  • Điều 78 & 79 (Về các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng): Cần minh bạch hóa và thu hẹp các khoảng trống diễn giải trong tiêu chí thu hồi đất, đồng thời chuẩn hóa quy trình bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo Điều 91, giúp đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng cho các dự án trọng điểm.

  • Điều 120 (Về các trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá, đấu thầu) và Điều 124: Cần tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến việc doanh nghiệp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với các loại đất khác (không chỉ đất ở) để triển khai dự án nhà ở thương mại, đảm bảo tính liên thông và đồng bộ với Luật Nhà ở.

• Luật Nhà ở 2023 & Luật Kinh doanh bất động sản 2023 – Tháo gỡ nút thắt triển khai dự án:

  • Khoản 3 Điều 36 Luật Đầu tư 2020 và các điều khoản liên quan đến chấp thuận chủ trương đầu tư: Cần tiếp tục cắt giảm sự chồng chéo giữa thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và thủ tục đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Cần có cơ chế xử lý dứt điểm các dự án bị đình trệ do vướng mắc chuyển tiếp giữa các thời kỳ pháp luật.

  • Chính sách về nhà ở xã hội (Chương VI Luật Nhà ở 2023): Cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, nới lỏng biên độ lợi nhuận hợp lý và khơi thông các vướng mắc về nguồn vốn tín dụng ưu đãi, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội để thu hút mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa vào phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực của người dân.

• Luật Xây dựng & Luật Đầu tư – Cắt giảm thủ tục trùng lặp:

  • Cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ theo tinh thần cải cách hành chính, gắn liền với cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả của cơ quan quản lý nhà nước.

  • Rà soát, cắt giảm các quy trình thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng trùng lặp giữa cơ quan chuyên môn về xây dựng và các cơ quan quản lý chuyên ngành khác, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư cho doanh nghiệp.

Khi các điều khoản này được hoàn thiện và thực thi đồng bộ, thị trường bất động sản sẽ bước sang một chu kỳ phát triển minh bạch hơn. Đó là sân chơi thực chất dành cho những doanh nghiệp kiên định với con đường “làm thật, ăn thật”, đóng góp thiết thực vào sự phát triển ổn định, lành mạnh của đô thị và nền kinh tế.